Teamcoaching

Een citaat
“Wij zijn als team nog nooit zo ver gekomen met elkaar.” Dat stond in een e-mail van een HR-manager die lid was van het managementteam dat ik begeleid had. Het is mijn ambitie om elk teamcoachingstraject met een dergelijk citaat af te kunnen sluiten.

Mogelijke teamvraagstukken
Geen gemeenschappelijke richting. Onvoldoende duidelijke doelstellingen. Onduidelijk waar het team voor staat. Onduidelijkheid over de vraag wie waarvoor verantwoordelijk is. Geen aanspreekcultuur. Onvoldoende gemeenschapsgevoel. Onvrede over het leiderschap. Gebrek aan veiligheid. De lijst van problemen waar teams mee te kampen kunnen hebben is lang. Er zijn net zo veel teamvraagstukken als er teams bestaan.

Een teamverbetertraject bestaat uit 4 stappen, met een vijfde als optie.

Stap 1: Aanleiding en doel bespreken

Om te bepalen wat er precies nodig is om het team succesvol te laten zijn, bespreken we in een intakegesprek wat de aanleiding is om het teamfunctioneren te verbeteren. Dat gesprek is altijd een gesprek met de teamleider. Eventueel nemen enkele teamleden aan het gesprek deel om hun visie op het functioneren van het team te betrekken in het plan van aanpak.

Stap 2: Ontwerp van een aanpak

Op basis van ons intakegsprek wordt een teamverbeteraanpak ontworpen. Die aanpak is gebaseerd op de analyse van het teamfunctioneren uit stap 1, maar kan ook gebaseerd zijn op een ‘quick scan’ van het teamfunctioneren: een aantal interviews en afname van de vragenlijst “Teamfunctioneren”.

Er zijn net zo veel aanpakken als er teamvraagstukken zijn. Daarom is elk programma maatwerk. Mogelijke programma onderdelen zijn:

  • ‘Visie formuleren’;
  • ‘Van Visie naar agendaplanning’;
  • ‘Taken en verantwoordelijkheden verdelen’;
  • ‘Crucial Moments’: welke gebeurtenissen hebben het teamfunctioneren bepaald?;
  • ‘Belangen, behoeften en emoties’
  • Feedback oefening ‘Waardering geven en verzoek doen’.

Soms maak ik gebruik van (persoonlijkheids)vragenlijsten, om vast te stellen wat stijlkenmerken zijn van de teamleden.

Stap 3: Toetsing van het programma

Van belang is dat ieder teamlid zich kan vinden in de doelen en onderdelen van de aanpak of het programma. Daarom wordt het programmavoorstel voorgelegd aan alle teamleden. Op basis van hun reacties kan het programma aangepast worden.

Stap 4: ‘De hei op’

Een heidag levert optimaal toegevoegde waarde als besproken wordt wat normaal onbesproken blijft, omdat daar geen tijd voor is of omdat men het onderwerp uit de weg gaat. Tijdens de heidag leid ik het team door het programma; daarbij bewaak ik dat duidelijk wordt wat onduidelijk is en dat lastige of gevoelige issues op een constructieve manier besproken worden. De leidraad bij mijn interventies is dat ieders belang er toe doet, dat iedere behoefte legitiem is en dat elke emotie serieus genomen moet worden. Die benadering leidt er toe dat alle deelnemers zich gerespecteerd voelen en betrokken blijven.

Aan het eind van de heidag blikken we vooruit en bespreken we op welke momenten het team de conclusies, afspraken of inzichten van de heidag in praktijk kan brengen, en wat er voor ndig is om te bewaken dat dat ook echt gebeurt.

Optioneel: ‘Team-APK’

Een team is nooit uitgeleerd en kan altijd verder groeien. Een blijvende verbetering van het functioneren van het team is geen vanzelfsprekendheid: ook na zeer succesvolle teamdagen bestaat er een reele kans dat het team terugvalt in oude, ineffectieve gewoontes of patronen.

Daarom kan een ‘team-APK’ nuttig zijn: elke drie maanden komen we bij elkaar om terug te blikken en vooruit te blikken. Lukt het de teamleden om hun voornemens toe te passen? Hoe kunnen zij elkaar helpen dat te doen? Voor welke (nieuwe) uitdagingen staat het team? Die bijeenkomsten fungeren als ‘stok achter de deur’ en zorgen er voor dat het team zich permanent blijft ontwikkelen.